ईडी म्हणजे काय? ईडी चे कामकाज, ED meaning in Marathi

शेअर करा

What is ED meaning in Marathi?

ईडी म्हणजे काय? असा प्रश्न सर्वाना पडतो. अंमलबजावणी संचालनालय (Enforcement Directorate) म्हणजेच ईडी, हिंदी मध्ये प्रवर्तन निदेशालय असे संबोधले जाते. आर्थिक घोटाळे अथवा पैशांचा गैरव्यवहार यांचा तपास करणे हे ईडी चे मुख्य काम आहे. केंद्र सरकार मधील महसूल विभाग आणि अर्थ मंत्रालय यांच्या अंतर्गत ईडी (Enforcement Directorate) चे कामकाज चालते. ईडी ची स्थापना १९५६ मध्ये दिल्ली येथे झाली आहे.

ईडी म्हणजे काय? सविस्तर.. 

स्थापना उद्देश

ईडी चा मुख्य उद्देश म्हणजे पुढील दोन कायद्याची अंमलबजावणी करणे. 

१. फॉरेन एक्सचेंज मॅनेजमेंट ऍक्ट,१९९९ (FEMA) 

२. प्रिव्हेंशन ऑफ मनी लॉंडरिंग ऍक्ट, २००२.(PMLA) 

जर या कायद्यांचे उल्लंघन होत असेल तर त्या प्रकरणात ईडी द्वारे तपास केला जातो, म्हणजेच ईडी ही मुख्य तपास यंत्रणा ठरते. ईडी ला तपास करणे, अटक करणे, खटला दाखल करणे, मालमत्ता जप्त करणे असे विविध अधिकार दिले गेले आहेत. आर्थिक गुन्हे रोखण्यासाठी साठी ईडी कडून सक्त कार्यवाही केली जाते. बेहिशेबी मालमत्ता, कर चुकवणे आर्थिक घोटाळा इत्यादी तपास ईडी द्वारे केला जातो

अधिकारी नेमणूक 

पूर्वी ED मध्ये कार्यरत असणारे अधिकारी रिझर्व्ह बँकेमार्फत नेमले जायचे. ईडी महसूल विभाग अंतर्गत आल्यापासून कस्टम, प्राप्तिकर विभाग, पोलीस, सेंट्रल एक्साईज अशा संस्थेमधून अधिकाऱ्यांची नेमणूक केली जाते. यातील सर्व अधिकारी शिस्तप्रिय आणि निर्भीड असतात, तसेच त्यांच्यावर कुठल्याही दबावाचा परिणाम होत नाही.

कार्यालये 

ईडी चे मुख्यकार्यालय दिल्ली येथे आहे. तसेच विभागीय / उपविभागीय  कार्यालये संपूर्ण भारतात आहेत. चेन्नई, मुंबई, चंदीगड, कलकत्ता, दिल्ली येथे विशेष संचालक द्वारा कार्य चालते. त्याच प्रमाणे देशभरात असणाऱ्या विविध  कार्यालयाची संख्या एकूण ४९ इतकी आहे. 

ED Meaning in Marathi
ED meaning in Marathi

ईडीची भीती

अनेक बड्या उद्योगपतींचे आर्थिक घोटाळे ईडी ने बाहेर काढली आहेत आणि कार्यवाही देखील केली आहे. यामध्ये मोठे आर्थिक गैरव्यवहार, बेहिशेबी मालमत्ता, कर चुकवणे अशी प्रकरणे आहेत. यातील काही उद्योगपतींनी ईडी च्या भीतीने देश सोडून पळ काढला आहे. कितीही दिग्गज माणूस असला तरी तो ईडी च्या कार्यवाही पासून वाचू शकत नाही.

हेही वाचा :

विरोधकांचे आरोप 

सत्ताधारी पक्षाच्या सांगण्यावरून ED काम करते असा आरोप विरोधी पक्षाकडून होत असतात. मात्र ईडी ही  स्वायत्त संस्था आहे आणि तिला विशेष अधिकार प्राप्त आहेत. त्यामुळे कोणाच्या सांगण्यावरून नव्हे तर पुराव्यानिशी तक्रार केल्यानंतर ED कडून तपास सुरु केला जातो. मात्र यामध्ये फक्त विरोधी पक्षात असणाऱ्या लोकांवर कार्यवाही होते असे आरोप केले जातात, त्यात कितपत तथ्य आहे हे सांगता येणार नाही. राजकीय आरोप सोडले तर या प्रकारची  कुठलीच कायदेशीर तक्रार देखील दाखल झालेली नाही.

यांच्यावर कार्यवाही

काँग्रेस चे नेते पी चिदंबरम, मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे, छगन भुजबळ यांचे पुत्र समीर भुजबळ, रॉबर्ट वाड्रा या सर्वांची विविध प्रकरणात ईडी द्वारे चौकशी झाली आहे. तसेच राष्ट्रवादी अध्यक्ष शरद पवार याना देखील नोटीस देण्यात आली होती. शिवसेनेचे नेते आणि आमदार प्रताप सरनाईक यांच्या घरावर देखील ED ने छापा टाकला आहे. तसेच घोटाळेबाज विजय मल्ल्या आणि निरव मोदी हे उद्योगपती ईडी च्या भीतीने इतर देशात पळून गेले आहेत. (ED Meaning in Marathi).


वरील लेखाबद्दल आपल्या प्रतिक्रिया खाली दिलेल्या चौकटी मध्ये नोंदवू शकता.

अलीकडील लेख

  • जगातील सर्वात श्रीमंत देश. जगातील 5 सर्वात श्रीमंत देशाबद्दल माहिती.
    जगातील सर्वात श्रीमंत देश  आज जर आपण जगातील सर्वात श्रीमंत देश कोणता? आणि ते कशामुळे श्रीमंत आहेत हे पाहावयास गेले तर आपल्याला जगातील सर्वात श्रीमंत देशांमध्ये पहिल्या क्रमांकावर कतार ह्या देशाचे नाव दिसुन येते. त्यानंतर क्झमबर्ग, सिंगापुर, ब्रुनुई, आयलँर्ड, नार्वे, कुवैत, यूएई, स्वीझलँड आणि मग दहाव्या क्रमांकावर हाँगकाँग ह्या देशाचे नाव असलेले आपणास दिसून येते.  … Read more
  • नागपंचमी सणाविषयी माहिती
    नागपंचमी सणाविषयी माहिती नागपंचमी हा एक असा सण तसेच उत्सव आहे. जो संपुर्ण भारतात मोठया उत्साहाने,आनंदाने आणि जल्लोषात साजरा केला जात असतो.नागपंचमी ही सर्वसाधारणपणे श्रावण महिण्याच्या शुक्ल पक्षातील पाचव्या दिवशी सर्वत्र साजरी केली जाते. हा एक असा दिवस आहे ज्या दिवशी सर्व स्त्रिया एकत्र येतात आणि नागदेवताची पुजा,अर्चना करतात. सोबतच त्यांचा आशिर्वाद देखील घेत असतात. … Read more
  • लोकसभा आणि राज्यसभा फरक
    लोकसभा आणि राज्यसभा फरक आपल्या भारतीय संविधानात संसदेचे दोन सदन आहेत एक लोकसभा आणि दुसरी राज्यसभा.लोकसभेला आपण लोकांचे घर असे संबोधत असतो. कारण यात सर्वसामान्य जनतेचा समावेश असतो आणि राज्यसभेला संसदेचे वरचे गृह असे म्हणतात. आज आपण ह्याच दोन महत्वाच्या विषयावर आजच्या लेखातुन जाणून घेणार आहोत की लोकसभा आणि राज्यसभा म्हणजे काय असते? लोकसभा आणि … Read more
  • कलौंजी म्हणजे काय? Kalonji Meaning in Marathi.
    Kalonji Meaning in Marathi आपल्या स्वयंपाकघरात असे अनेक पदार्थ असतात ज्यांचा उपयोग आपण फक्त निरनिराळी व्यंजन तयार करण्यासाठी तसेच त्यातील चविष्ठतेत वाढ होण्यासाठी न करता त्याचा वापर आपण औषध म्हणुन देखील आपल्या दैनंदिन जीवणात करत असतो. आजच्या लेखात आपण अशाच एका महत्वाच्या धान्य/पदार्थाविषयी जाणुन घेणार आहोत ज्याचे नाव कलौंजी असे आहे आणि ज्याला मराठीत काळे … Read more

Leave a Comment

error: Content is protected !!